Dubbele materialiteit

Ben je rapportageplichtig onder de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), dan krijg je te maken met dubbele materialiteit. Het is het grondbeginsel onder de rapportageverplichtingen van de European Sustainability Reporting Standards (ESRS). Het bepaalt over welke duurzaamheidsgerelateerde onderwerpen je rapporteert en welke datapunten je dient op te nemen in jouw duurzaamheidsverklaring. Daar gaat een analyse aan vooraf die, zoals de term al doet vermoeden, onderwerpen vanuit twee kanten belicht: impact-materialiteit en financiële materialiteit. Deze dubbele materialiteitsanalyse bestaat uit een aantal stappen, zoals het voorbereiden van een zogenaamde longlist van onderwerpen, het interviewen van stakeholders om in te zoomen op de relevantie van deze onderwerpen, het kwantificeren van de impact- en financiële materialiteit door elk onderwerp een score toe te kennen en het bepalen, aan de hand van een drempelwaarde, of het onderwerp inderdaad als materieel kan worden bestempeld. Dubbel betekent overigens niet dat alleen onderwerpen die zowel qua impact als financieel boven de drempelwaarde scoren, materieel zijn. Onderwerpen met alleen financiële effecten, maar geen (mogelijke) positieve of negatieve impact op mens en natuur, zijn ook materieel, en vice versa. Het gaat er dus om dat je beide kanten in kaart brengt.

Wat houden de twee kanten precies in?

Impact-materialiteit gaat over het effect dat jouw bedrijfsactiviteiten hebben op mensen en de planeet, nu en op de langere termijn. Dat kunnen positieve en negatieve effecten zijn. Een bedrijf dat windparken op zee bouwt, levert een positieve bijdrage aan de energietransitie. Tegelijkertijd gaan maritiem transport en bouw gepaard met de uitstoot van broeikasgassen. Positief en negatief staan dus vaak naast elkaar en spreken elkaar niet tegen. Naast bestaande, waarneembare effecten, gaat impact-materialiteit over potentiële effecten, waarvan waarschijnlijkheid, impact en onomkeerbaarheid worden meegewogen in de score.

Bij financiële materialiteit gaat het om de impact van duurzaamheidskwesties op omzet, kosten en kasstromen. Ook hier gaat het om positief of negatief. Een duurzaamheidskwestie kan financieel materieel zijn omdat het risico’s met zich meebrengt, zoals klimaatregelgeving die gepaard gaat met toeslagen op fossiele brandstoffen, of omdat het kansen brengt, zoals een stijging van de omzet doordat een bedrijf handelt in klimaatvriendelijke diensten en producten. Voor beleggers, de uiteindelijke doelgroep van de duurzaamheidsverklaring, is dit uiteraard ook belangrijke informatie.

Geldt dubbele materialiteit voor elke organisatie?

Organisaties die onder de CSRD vallen, zijn verplicht te rapporteren aan de hand van dubbele materialiteit. Maar de vereenvoudigde of gewijzigde ESRS, aangenomen op 3 juli 2026, staan een vereenvoudigde dubbele materialiteitsanalyse toe. Het kernwoord hier is proportionaliteit: de inspanningen moeten in verhouding zijn met de omvang en uitvoeringskracht van je organisatie.

Val je buiten de CSRD, dan is een dubbele materialiteitsanalyse niet verplicht. Dit is relevant voor mkb-bedrijven die de vrijwillige VSME toepassen. Die bedrijven bepalen zelf welke rapportagevereisten van toepassing zijn.

Wij helpen je de uitkomst van je dubbele materialiteitsanalyse te vertalen naar een heldere, leesbare duurzaamheidsverklaring die naadloos aansluit op je bestuursverslag, voor de optimale balans tussen verhaal en compliance.